Koniec roku kalendarzowego to dla większości przedsiębiorców czas intensywnych podsumowań. Obok planowania budżetów na kolejny rok, jednym z najważniejszych obowiązków formalnych jest sporządzenie spisu z natury (zwanego potocznie remanentem).
Choć dla wielu kojarzy się on z żmudnym liczeniem towaru na półkach, jest to kluczowy element rzetelnego rozliczenia podatkowego. W tym artykule wyjaśniamy, kto musi go wykonać, jak zrobić to poprawnie i jakie błędy najczęściej popełniają podatnicy.
Kto ma obowiązek sporządzić spis z natury?
Obowiązek ten dotyczy przede wszystkim przedsiębiorców prowadzących Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów (KPiR), czyli osób na:
- skali podatkowej (12%/32%),
- podatku liniowym (19%).
Ważne: Nawet jeśli w Twojej firmie na dzień 31 grudnia stan magazynowy wynosi „zero”, masz obowiązek sporządzić protokół z informacją o zerowym stanie towarów.
Co należy objąć spisem?
Remanent to nie tylko produkty gotowe do sprzedaży. Zgodnie z przepisami, w spisie muszą znaleźć się:
- Towary handlowe – wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym.
- Materiały i surowce – podstawowe i pomocnicze, które zużywasz do wytworzenia produktów lub świadczenia usług.
- Półwyroby i wyroby gotowe – produkty w trakcie produkcji oraz te już zakończone.
- Braki i odpady – materiały, które utraciły swoją pierwotną wartość użytkową.
Jak poprawnie przeprowadzić spis krok po kroku?
1. Przygotowanie arkuszy
Spis powinien być sporządzony w sposób rzetelny i trwały. Arkusz spisu musi zawierać:
- imię i nazwisko właściciela firmy / nazwę firmy,
- datę sporządzenia spisu (zazwyczaj 31 grudnia),
- numer kolejny pozycji,
- szczegółowe określenie towaru/materiału,
- jednostkę miary i ilość,
- cenę jednostkową (w walucie polskiej),
- łączną wartość danej pozycji,
- łączną wartość całego spisu,
- podpisy osób sporządzających oraz właściciela firmy.
2. Fizyczne liczenie
To etap, którego nie da się pominąć. Musisz fizycznie sprawdzić ilość towarów na stanie na dzień kończący rok podatkowy.
3. Wycena składników
Masz na to 14 dni od zakończenia spisu. Najczęściej stosuje się wycenę według:
- Cen zakupu lub nabycia (dla towarów i materiałów).
- Kosztów wytworzenia (dla wyrobów gotowych i półwyrobów).
- Cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu (jeśli są one niższe od cen zakupu, np. z powodu uszkodzenia towaru).
Pamiętaj: Podatnicy VAT dokonują wyceny według kwot netto. Osoby niebędące czynnymi podatnikami VAT biorą pod uwagę kwoty brutto.
Dlaczego remanent jest kluczowy dla Twoich podatków?
Remanent końcowy ma bezpośredni wpływ na wysokość Twojego dochodu za dany rok. Logika jest prosta: zakup towarów, których nie sprzedałeś do końca roku, nie jest kosztem uzyskania przychodu w tym roku.
Wartość remanentu końcowego porównuje się z remanentem początkowym (z 1 stycznia). Różnica ta zwiększa lub zmniejsza koszty prowadzenia działalności, co ostatecznie decyduje o tym, jak wysoki podatek dochodowy zapłacisz.
Najczęstsze błędy – jak ich uniknąć?
- Brak spisu przy zerowym stanie: Pamiętaj, że dokument musi istnieć, nawet jeśli nic nie masz w magazynie.
- Błędna wycena: Zapominanie o kosztach transportu przy wycenie według cen nabycia.
- Nieuwzględnienie towarów w drodze: Jeśli towar został opłacony i wysłany do Ciebie przed 31 grudnia, powinien znaleźć się w Twoim spisie.
Podsumowanie
Prawidłowo sporządzony spis z natury to nie tylko wypełnienie obowiązku ustawowego, ale też realna wiedza o kondycji Twojego magazynu i finansów firmy. Dzięki niemu wchodzisz w nowy rok z „czystą kartą” i pewnością, że Twoje rozliczenia z fiskusem są poprawne.
Potrzebujesz pomocy w rozliczeniu rocznym lub masz pytania dotyczące wyceny towarów? Nasz zespół ekspertów jest do Twojej dyspozycji. Skontaktuj się z nami i przejdź przez koniec roku bez stresu!